Trả vé, hủy vé máy bay, xe khách do ảnh hưởng của Covid-19 có được trả lại tiền?

Thứ 7, 06/02/2021, 13:13 GMT+7

Cuối năm Tết đến, nhiều người dân xa quê lần lượt ra các bến xe, nhà ga, hãng vé máy bay đồng loạt hủy vé, trả vé đã lỡ mua trước đây, với dự định về quê ăn Tết. Vậy những người này có được doanh nghiệp hỗ trợ trả lại tiền là điều mà nhiều người quan tâm.

Trước tình hình dịch Covid-19 diễn biến phức tạp, nhiều người dân lo lắng đã hủy lịch trình về quê ăn Tết. Do đó, rất đông người dân đã đến nhà ga, bến xe, liên hệ với các đại lý bán vé máy bay để trả lại vé ngay trước những ngày Tết cận kề.

Tuy nhiên, khi hủy vé, trả vé như vậy, một số người được hoàn vé, 1 số người thì không được. Vậy nếu trong trường hợp vì sự cố dịch mà người dân chấp nhận ở lại địa phương, không về quê đón Tết nữa thì có được hỗ trợ hủy vé, trả vé hay không? Đây là điều mà rất nhiều người dân xa xứ đang đặc biệt quan tâm.

Trả vé, hủy vé do Covid-19 có được trả lại tiền? - Ảnh 1.

Rất đông người dân đến ga tàu hỏa Dĩ An trả lại vé. Ảnh: KD

Nói về vấn đề này, luật sư Đặng Văn Cường - Trưởng văn phòng luật sư Chính Pháp - Đoàn luật sư TP.Hà Nội nhận định: "Có thể nói, dịch bệnh ảnh hưởng đến nhiều lĩnh vực kinh tế trong đó có lĩnh vực vận tải hàng không. Có nhiều chuyến bay đã bị hoãn lại, thậm chí bị hủy bỏ do các quyết định giãn cách xã hội của cơ quan chức năng. Hoặc có những trường hợp do một số địa phương bị phong tỏa, hành khách không thể di chuyển ra bên ngoài để thực hiện chuyến bay, thay đổi kế hoạch nghỉ Tết nên không sử dụng dịch vụ hàng không nữa. Trong những tình huống như vậy thì mối quan hệ giữa đơn vị hàng không với khách hàng cũng như với các đại lý vé máy bay với người mua vé sẽ được giải quyết trên cơ sở thoả thuận, nếu không thỏa thuận được thì sẽ giải quyết thông qua thủ tục tố tụng dân sự".

Trả vé, hủy vé do Covid-19 có được trả lại tiền? - Ảnh 2.

Thạc sĩ, luật sư Đặng Văn Cường - Đoàn luật sư TP.Hà Nội

Với mỗi khách hàng, mỗi hoàn cảnh cụ thể thì cách giải quyết vấn đề này lại khác nhau, tuy nhiên pháp luật khuyến khích việc thương lượng, thỏa thuận với nhau trong việc giải quyết giữa bên mua vé và bên bán vé. 

Trong trường hợp chuyến bay không thể thực hiện được do nguyên nhân dịch bệnh, từ lệnh của cơ quan có thẩm quyền. Đây là nguyên nhân khách quan mà hai bên đã thực hiện mọi biện pháp nhưng vẫn không thể khắc phục được thì hợp đồng có thể bị hủy bỏ và khách hàng có quyền được nhận lại số tiền đã mua vé nhưng không được yêu cầu bồi thường thiệt hại. Trường hợp này được xác định là trường hợp bất khả kháng do dịch bệnh. Theo khoản 1 Điều 156 Bộ luật Dân sự 2015, sự kiện bất khả kháng là những sự kiện xảy ra ngoài ý chí của con người khiến chúng ta không thể lường trước và khắc phục được mặc dù đã áp dụng các biện pháp cần thiết, khả năng cho phép.

Theo đó, một sự kiện được xem là sự kiện bất khả kháng khi đáp ứng các điều kiện sau: 

- Sự kiện xảy ra một cách khách quan hay gọi là sự kiện khách quan, tức sự kiện đó nằm ngoài phạm vi kiểm soát của bên vi phạm hợp đồng; 

- Hậu quả của sự kiện không thể lường trước được tại thời điểm giao kết hoặc trong quá trình thực hiện hợp đồng cho đến trước thời điểm xảy ra hành vi vi phạm; 

- Hậu quả của sự kiện đó không thể khắc phục được mặc dù áp dụng mọi biện pháp cần thiết và khả năng cho phép. 

Như vậy, chỉ khi đáp ứng các điều kiện nêu trên thì một sự kiện mới được xem là bất khả kháng và là căn cứ để miễn trách nhiệm đối với bên vi phạm.

Trả vé, hủy vé do Covid-19 có được trả lại tiền? - Ảnh 3.

Hành khách chờ đổi vé ở ga Biên Hòa. Ảnh: Phước Tuấn.

Trong trường hợp, có những chuyến bay không thể khởi hành được hoặc có những khách hàng không thể tham gia chuyến bay được nhưng không được xác định là Bất khả kháng để có thể hủy bỏ thì các bên vẫn có thể căn cứ vào quy định của Điều 420 Bộ luật dân sự năm 2015 về trường hợp thực hiện hợp đồng trong hoàn cảnh thay đổi căn bản để có thể sửa đổi, bổ sung những thỏa thuận trước đó của hai bên, cụ thể bộ luật dân sự năm 2015 quy định trường hợp này như sau: 

 Điều 420. Thực hiện hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản 

 1. Hoàn cảnh thay đổi cơ bản khi có đủ các điều kiện sau đây: 

 a) Sự thay đổi hoàn cảnh do nguyên nhân khách quan xảy ra sau khi giao kết hợp đồng; 

 b) Tại thời điểm giao kết hợp đồng, các bên không thể lường trước được về sự thay đổi hoàn cảnh; 

 c) Hoàn cảnh thay đổi lớn đến mức nếu như các bên biết trước thì hợp đồng đã không được giao kết hoặc được giao kết nhưng với nội dung hoàn toàn khác; 

 d) Việc tiếp tục thực hiện hợp đồng mà không có sự thay đổi nội dung hợp đồng sẽ gây thiệt hại nghiêm trọng cho một bên; 

 đ) Bên có lợi ích bị ảnh hưởng đã áp dụng mọi biện pháp cần thiết trong khả năng cho phép, phù hợp với tính chất của hợp đồng mà không thể ngăn chặn, giảm thiểu mức độ ảnh hưởng đến lợi ích. 

 2. Trong trường hợp hoàn cảnh thay đổi cơ bản, bên có lợi ích bị ảnh hưởng có quyền yêu cầu bên kia đàm phán lại hợp đồng trong một thời hạn hợp lý. 

 3. Trường hợp các bên không thể thỏa thuận được về việc sửa đổi hợp đồng trong một thời hạn hợp lý, một trong các bên có thể yêu cầu Tòa án: 

 a) Chấm dứt hợp đồng tại một thời điểm xác định; 

 b) Sửa đổi hợp đồng để cân bằng quyền và lợi ích hợp pháp của các bên do hoàn cảnh thay đổi cơ bản. Tòa án chỉ được quyết định việc sửa đổi hợp đồng trong trường hợp việc chấm dứt hợp đồng sẽ gây thiệt hại lớn hơn so với các chi phí để thực hiện hợp đồng nếu được sửa đổi. 

 4. Trong quá trình đàm phán sửa đổi, chấm dứt hợp đồng, Tòa án giải quyết vụ việc, các bên vẫn phải tiếp tục thực hiện nghĩa vụ của mình theo hợp đồng, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

Như vậy, theo luật sư Cường, trong trường hợp có thay đổi về lịch trình bay do phía đơn vị hàng không hoặc do phía khách hàng mà nguyên nhân xuất phát từ tình hình dịch bệnh thì các bên cần phải xem lại lịch trình chuyến bay, quy định về giãn cách xã hội trong trường hợp cụ thể đối với khách hàng mua vẻ và đối với đơn vị hàng không, chính sách bán vé, thỏa thuận giữa hai bên khi mua bán vé để xác định trường hợp đó có phải là bất khả kháng hay không. 

Nếu bất khả kháng thì có quyền yêu cầu đòi lại toàn bộ tiền vé, trong trường hợp không phải là bất khả kháng thì có thể yêu cầu sửa đổi nội dung hợp đồng theo quy định tại điều 420 Bộ luật dân sự nêu trên. 

Trong trường hợp hai bên không thống nhất được với nhau về việc giải quyết hoàn vé mức độ hoàn vé (% tiền phí) thì có thể khởi kiện đến tòa án để được giải quyết theo thủ tục tố tụng dân sự. 

"Dịch bệnh Covid-19 hiện nay là tình hình chung của thế giới, nhiều ngành nghề ảnh hưởng, đời sống của người dân cũng gặp nhiều khó khăn. Bởi vậy trong mối quan hệ này thì cần có sự thông cảm, sẻ chia giữa hai bên. Bên bán vé, hàng không cũng cần phải có những chính sách mềm dẻo, linh hoạt, theo quy định của pháp luật để giữ chân khách hàng, xây dựng uy tín của mình. Ngược lại, khách hàng cũng cần phải căn cứ vào quy định của pháp luật, căn cứ vào thỏa thuận giữa hai bên để yêu cầu, đòi hỏi quyền lợi của mình một cách phù hợp và có sự thông cảm", luật sư Cường chia sẻ.

Hàng không hoàn vé, đổi vé, Cục Hàng không Việt Nam có văn bản hỏa tốc yêu cầu thực hiện đổi vé, hoàn vé (tiền mặt hoặc voucher nếu có sự đồng ý của hành khách), kể cả đối với vé có các điều kiện hạn chế (không được đổi ngày, giờ bay; không đổi hành trình, không hoàn vé) đối với hành khách đã mua vé nhưng không thực hiện được chuyến bay do ở khu vực bị phong tỏa, cách ly trên các đường bay hãng vẫn khai thác bình thường.

Cục Hàng không yêu cầu các hãng hàng không khẩn trương triển khai cụ thể về quy trình, thủ tục đổi vé, hoàn vé nêu trên và kịp thời thông tin rộng rãi cho hành khách qua hệ thống tổng đài chăm sóc khách hàng, trang thông tin điện tử, văn phòng, đại lý bán vé của hãng.

Bến xe Miền Đông cũng yêu cầu doanh nghiệp vận tải hỗ trợ cho người dân thuận tiện đổi, trả vé trong tình hình dịch Covid-19. Theo đó, các tuyến có cự ly trên 300 km, đổi, trả vé trước bốn tiếng sẽ được hoàn 90%, trước hai tiếng hoàn 70%, còn cự ly dưới 300 km trước hai tiếng hoàn 90% và trước một tiếng hoàn 70% giá vé.

Ngành đường sắt cũng đưa ra 2 phương án đổi, trả vé cho khách bỏ vé về quê ăn Tết: bảo lưu vé trong một năm hoặc trả vé ngay nhưng mất 30% phí và được hoàn tiền sau 3 tháng.

Minh Khôi